چه زمانی به جراحی لثه نیاز پیدا میکنیم؟
لثههای سالم، صورتی رنگ، سفت و بدون تورم هستند و مانند یک محافظ محکم، ریشه دندانها را در بر میگیرند. اما گاهی این بافت حساس دچار مشکل میشود و بیماریهای لثهای، سلامت دهان و دندان را تهدید میکند. در چنین شرایطی، ممکن است دندانپزشک جراحی لثه را به عنوان تنها راه حل مؤثر توصیه کند. اما دقیقاً چه زمانی به جراحی لثه نیاز پیدا میکنیم؟ در این مقاله، به نشانهها، دلایل و انواع جراحی لثه میپردازیم تا با آگاهی کامل از سلامت دهان و دندان خود مراقبت کنید. با کلینیک چند تخصصی دندان پزشکی دکتر بهمنی همراه باشید.
عناوین مقاله چه زمانی به جراحی لثه نیاز پیدا میکنیم؟:
- جراحی لثه چیست و چرا انجام میشود؟
- مهمترین دلایل و نشانههای نیاز به جراحی لثه
- انواع روشهای جراحی لثه
- مراقبتهای پس از جراحی لثه
- سخن پایانی

جراحی لثه چیست و چرا انجام میشود؟
جراحیلثه یا جراحی پریودنتال، یک روش تخصصی دندانپزشکی است که برای درمان بیماریهای پیشرفته لثه، ترمیم بافتهای آسیبدیده و بازسازی استخوان اطراف دندان انجام میشود. هدف اصلی این جراحی، از بین بردن عفونت و باکتریهای زیر لثه، کاهش عمق پاکتهای لثهای و در نهایت، نجات دندانهایی است که در معرض افتادن قرار گرفتهاند.
شایان ذکر است که جراحی لثه معمولاً آخرین گزینه درمانی است. دندانپزشک در ابتدا روشهای غیرتهاجمی مانند جرمگیری، برنامهریزی ریشه (Root Planing) و درمانهای دارویی را امتحان میکند و در صورت عدم موفقیت، به جراحی روی میآورد.
مهمترین دلایل و نشانههای نیاز به جراحی لثه
۱. بیماری پیشرفته لثه (پریودنتیت)
شایعترین دلیل جراحی لثه، پریودنتیت است. این بیماری زمانی رخ میدهد که التهاب ساده لثه (ژنژیویت) درمان نشود و به بافتهای عمیقتر و حتی استخوان فک نفوذ کند. در این مرحله، پلاک و باکتریها باعث تخریب بافت لثه و تحلیل استخوان اطراف دندان میشوند و جیبهای عمیقی بین دندان و لثه ایجاد میکنند. اگر عمق این پاکتها به بیش از ۵ میلیمتر برسد، معمولاً جراحی برای پاکسازی و کاهش آن ضروری است.
۲. تحلیل رفتن و عقبنشینی لثه (ریسیشن)
زمانی که لثه به مرور زمان عقبنشینی میکند و ریشه دندان نمایان میشود، نه تنها زیبایی لبخند تحت تأثیر قرار میگیرد، بلکه ریشه دندان در معرض پوسیدگی و حساسیت شدید قرار میگیرد. در این موارد، جراحی پیوند لثه (Gum Graft) توصیه میشود تا بافت از دسترفته با بافت سالم از جای دیگر دهان جایگزین شود.
۳. جرم و پلاک مقاوم به درمانهای عادی
گاهی جرم و رسوبات ایجادشده روی دندانها به قدری عمیق و گسترده هستند که با جرمگیری معمولی قابل حذف نیستند. این تجمع باکتریایی باعث عفونت مزمن میشود و تنها از طریق جراحی فلپ میتوان به زیر لثه دسترسی پیدا کرد و تمام آلودگیها را پاکسازی نمود.
۴. آمادگی برای ایمپلنت یا ترمیمهای دندانی
اگر قصد کاشت ایمپلنت دارید، ممکن است نیاز به جراحی لثه داشته باشید. گاهی بافت لثه یا استخوان فک برای نگهداری ایمپلنت کافی نیست و باید با جراحی تقویت یا بازسازی شود.
۵. مشکلات زیبایی (لبخند لثهای)
لثه فقط برای درمان بیماری نیست! برخی افراد به دلیل رشد بیش از حد لثه یا نامتقارن بودن خط لثه، هنگام لبخند زدن بخش زیادی از لثهشان دیده میشود. جراحی افزایش طول تاج دندان (Crown Lengthening) یا کانتورینگ لثه (Gum Contouring) با تراشیدن بافت اضافی، لبخندی زیباتر و متقارنتر ایجاد میکند.

۶. عوامل ژنتیکی و بیماریهای زمینهای
برخی افراد به دلیل سابقه ژنتیکی، لثههای نازک و ضعیفی دارند که زودتر دچار عفونت و تحلیل میشوند. همچنین بیماریهایی مانند دیابت، ایدز و سرطان میتوانند سیستم ایمنی را تضعیف کرده و فرد را مستعد بیماریهای شدید لثهای کنند که در نهایت به جراحی منجر میشود. استعمال دخانیات نیز تا سه برابر خطر ابتلا به بیماری لثه را افزایش میدهد.
انواع روشهای جراحیلثه
بسته به مشکل بیمار، جراح یکی از روشهای زیر را انتخاب میکند:
-
جراحی فلپ لثه (Flap Surgery / Pocket Reduction) : رایجترین روش که در آن لثه برش داده شده و به عقب جمع میشود تا جرم و باکتری از ریشه دندان پاکسازی شود. سپس لثه در جای خود بخیه میشود.
-
جراحی بازسازی لثه (GTR) : در این روش، علاوه بر پاکسازی، از پیوند استخوان یا غشاهای مخصوص برای تحریک رشد مجدد استخوان و بافت ازدسترفته استفاده میشود.
-
پیوند لثه (Gum Graft) : برای پوشش ریشههای نمایان شده، بافتی از سقف دهان یا اطراف دندان برداشته و به ناحیه تحلیلرفته پیوند زده میشود.
-
جراحی لیزر : روشی مدرن و کمخونریزی که با دقت بالا بافتهای عفونی را حذف میکند و دوره بهبودی کوتاهتری دارد.
-
ژینجیوکتومی : حذف بافت اضافی و ناسالم لثه برای بهبود ظاهر و عملکرد.
مراقبتهای پس از جراحی لثه
پس از جراحی، رعایت نکات زیر برای بهبودی سریع ضروری است:
-
تا چند روز از مسواک زدن مستقیم در ناحیه جراحی خودداری کنید و از دهانشویه تجویز شده توسط پزشک استفاده کنید.
-
از خوردن غذاهای سفت، گرم و تند تا بهبود کامل پرهیز کنید.
-
بخیهها معمولاً ۷ تا ۱۰ روز پس از جراحی کشیده میشوند.
-
مصرف داروهای تجویزی و پیگیری منظم نزد دندانپزشک را جدی بگیرید.

سخن پایانی
جراحیلثه اگرچه ممکن است در نگاه اول ترسناک به نظر برسد، اما امروزه با پیشرفت علم و استفاده از روشهای مدرن مانند لیزر، این عمل با کمترین درد و عوارض انجام میشود. به یاد داشته باشید که تشخیص زودهنگام بیماریهای لثهای میتواند شما را از جراحیهای پیچیده نجات دهد. اگر علائمی مانند خونریزی هنگام مسواک، تورم، بوی بد دهان، عقبنشینی لثه یا لقشدن دندانها را تجربه میکنید، هرچه سریعتر به دندانپزشک مراجعه کنید. سلامت لثههای شما، تضمینکننده سلامت و ماندگاری دندانهایتان برای سالهای طولانی است.
کسانی که به دنبال این مقاله بوده اند، این عناوین رو هم جستجو کرده اند: